Marco legal de referencia

Ámbito estatal

A Lei española de Cooperación Internacional ó Desenvolvemento 23/1998, de 7 de xullo, que recoñece explicitamente a cooperación ó desenvolvimento que se leva a cabo desde as Comunidades Autónomas e os Entes Locais, prevén no artigo 23, no apartado correspondente á Comisión Interterritorial, que "reglamentariamente regularase a súa composición e funcionamento garantíndose a presencia e intervención das Comunidades Autónomas, Entidades Locais ou de aquelas instancias de coordinación supramunicipal nos que estes deleguen expresamente."

No regulamento que desenvolve a composición e funcións da Comisión Interterritorial (Real Decreto 22/2000 do 14 de xaneiro) faise un recoñecemento explícito ós Fondos de Cooperación ó dicir, no artigo 4, que "19 representantes das Entidades locais que xestionen fondos conceptuados nos seus respectivos orzamentos como axuda oficial ó desenvolvimento de instancias supramunicipais nas que estas expresamente deleguen, en particular os Fondos de Cooperación e Solidaridade, serán elexidos pola asociación do ámbito estatal con maior implantación, dacordo cos seus propios procedementos internos."

Ámbito autonómico

Ultimamente puxéronse a andar procesos de elaboración e aprobación de leis de cooperación en diversas Comunidades Autónomas, que incorporan referencias expresas ó papel dos Fondos de Cooperación e Solidaridade.

Cataluña

A Lei de cooperación ó desenvolvemento 26/2001, de 31 de decembro, establece no artigo 23 a creación dunha Comisión de Coordinación cos Entes Locais, o punto di: "A Comisión de Coordinación cos Entes Locais ten composición paritaria, e participan nela representantes dos departamentos e os organismos da Xeneralidade, dos entes territoriais e locais designados polas súas entidades representativas, e do Fondo Catalán de Cooperación ó Desenvolvemento. A Comisión está presidida polo conselleiro ou conselleira competente en materia de actuacións exteriores, que pode delegar no director ou directora xeral que corresponda."

No proceso de desenvolvemento do regulamento que regula os órganos de coordinación e colaboración e os órganos consultivos desta Lei, o Fons Català ten desempeñado un papel moi activo, que lle ten permitido obter un alto grao de representación, tanto cualitativa coma cuantitativa, tal e como se recolle no Decreto 105/2003, de 15 de abril. Participa na Comisión de Coordinación cos Entes Locais, que ten funcións informativas, consultivas e de coordinación, con 1 vicepresidencia, 3 vocalías e a asistencia con voz e sen voto da persoa titular da xerencia do Fondo (artigo 17). Polo que respecta ó Consello de Cooperación ó Desenvolvemento, órgano consultivo e de participación da comunidade catalá no ámbito da cooperación ó desenvolvemento, o Fons Català conta cunha vocalía (artigo 20).

Aragón

A Lei relativa á cooperación para o desenvolvemento aprobada polas Cortes de Aragón o 14 de decembro de 2000, inclúe na disposición adicional segunda a creación dun Fondo Aragonés de Cooperación para o Desenvolvemento:

1. A Administración da Comunidade Autónoma de Aragón promoverá a constitución dun Fondo Aragonés de Cooperación para o Desenvolvemento, que se constituirá, mediante decisión voluntaria, coas aportacións económicas das Administracións públicas aragonesas, das organizacións non gubernamentais de cooperación para o desenvolvemento e das entidades que traballen neste ámbito, así como coas aportacións privadas que puidesen ter lugar co fin de aumentar e coordinar a axuda á cooperación para o desenvolvemento.
   
   
2. Este Fondo crearase dentro do prazo de dezaoito meses desde a entrada en vigor desta Lei."

No Decreto 22/2002, de 22 de xaneiro, do Goberno de Aragón, polo que se aproba o Regulamento do Consello Aragonés de Cooperación para o Desenvolvemento, órgano de consulta e asesoramento en materia de solidariedade internacional e cooperación para o desenvolvemento previsto en dita lei, especificase igualmente que na súa composición participará como vocal un representante do Fondo Aragonés de Cooperación (artigo 3).

Castela-A Mancha

A Lei de Cooperación Internacional para o Desenvolvemento, aprobada o 13 de febreiro do 2003, prevé no Capitulo V a creación dun Fondo Castelá-Manchego de Cooperación, e determina tanto a súa constitución e composición como a orixe dos seus recursos (artigos 11 e 12). Tamén establece que a Xunta de Comunidades de Castela-A Mancha promoverá a participación das Corporacións Locais e das persoas físicas e xurídicas no Fondo, previndo incentivos fiscais para as persoas donantes, así coma prioridade na concesión de axudas e subvencións da Xunta ás Corporacións Locais e empresas ou entidades que realicen contribucións ó Fondo (artigos 13 e 14).

Galicia

Máis recentemente, a Lei 3/2003, do 19 de xuño, de cooperación para o desenvolvemento de Galicia recoñece na súa parte introductoria o papel que ten desempeñado o Fondo Galego no desenvolvemento dun modelo propio de cooperación local:

"Así mesmo, a creación do Fondo Galego de Cooperación e Solidariedade, co apoio da Federación Galega de Municipios e Provincias e a Administración autonómica, permitiu a asunción por parte do municipalismo galego dunha liña de actuación propia, pola que se promove a participación en proxectos e programas de cooperación, evita atomizacións ou duplicidades e postula a práctica dunha cooperación que en ningún caso anula a autonomía de cadaquén."

Por outra banda, a mesma lei especifica, no seu artigo 20, a participación do Fondo na Comisión Interterritorial de Cooperación para o Desenvolvemento, órgano de coordinación e colaboración entre a Xunta e as administracións locais: "3. A composición e o funcionamento da Comisión Interterritorial de Cooperación para o Desenvolvemento determinaranse regulamentariamente. En todo caso, terá composición paritaria e participarán nela representantes do Fondo Galego de Cooperación e Solidariedade."

Estremadura

O Plan Xeral de Cooperación Estremeña ó Desenvolvemento 2004-2007, aprobado o 2 de abril de 2004 pola Asemblea de Estremadura, inclúe no capítulo de Instrumentos e modalidades un apartado dedicado exclusivamente ó Fondo estremeño de cooperación ó desenvolvemento, no que recoñece explicitamente o papel dos fondos de cooperación e, en concreto, preveuse prestar apoio ó Fondo Estremeño:

"Unha das ferramentas máis interesantes que se están a utilizar en varias rexións do noso entorno é a constitución de Fondos de Cooperación. Promoverase a consolidación e incremento progresivo do Fondo Estremeño Local de Cooperación ó Desenvolvemento (FELCODE), en colaboración con outras entidades públicas e privadas da Comunidade Autónoma.
(...)
O Fondo Estremeño constitúe un bo instrumento á hora de canalizar e fomentar a implicación das corporacións locais na cooperación. Un dos obxectivos irrenunciables do fondo debe ser conseguir que cada vez haxa máis corporacións locais que presten a súa axuda á cooperación, chegando a un horizonte próximo ó 0,7% dos seus presupostos."

Este recoñecemento queda reflectido na representación do Fondo Extremeño Local de Cooperación ao Desenvolvemento nos órganos consultivos e de coordinación que regulan os decretos 37/2005 e 38/2005, de 9 de febreiro, nos que se asigna ao Fondo un vocal no Consello Asesor de Cooperación para o Desenvolvemento (art. 3, apartado e) e outro na Comisión Autonómica de Cooperación para o Desenvolvemento (art. 3, apartado e), respectivamente.

Neste sentido, hai que sinalar que o Plan Anual da Cooperación Extremeña para o ano 2005 (DOE núm. 8, 22 de xaneiro de 2005) prevé entre as accións para ese ano, no apartado h), levar a cabo as actividades previstas no convenio co Fondo Extremeño Local de Cooperación ao Desenvolvemento (FELCODE) para a execución de proxectos de fortalecemento municipal en América Latina e a ampliación das mismas cando así se considere por ambas partes.

Asturias

O Plan Cuadrienal da Cooperación Asturiana ao Desenvolvemento 2004-2007 prevé o apoio ao proceso de xestación do Fondo Asturiano de Cooperación. Así se reflicte no capítulo 8, dentro do apartado de Coordinación Interinstitucional:

"Promoverase a creación dun Fondo Asturiano de Cooperación ao Desenvolvemento e Solidariedade do que formarán parte de forma voluntaria os Concellos e que servirá para coordinar a información e as estratexias en materia de cooperación ao desenvolvemento.
De este xeito, apostarase por a aplicación de criterios homoxéneos evitando a duplicidade de accións e posibilitando líneas coordinadas de actuación."

No capítulo 10, dedicado á temporalización das propostas do Plan Cuadrienal, se establece a constitución de dito Fondo para o primeiro semestre do 2006.

Illes Balears

A Lei 9/2005 de Cooperación para o Desenvolvemento, aprobada o 21 de xuño de 2005, recoñece explícitamente aos fondos de cooperación das Illes Balears (Fons Mallorquí de Solidaritat i Cooperació, Fons Menorquí de Cooperació y Fons Pitiús de Cooperació) como axentes de cooperación (art. 29, punto 1b) e valora a súa laboura vertebradora cando reza no artigo 21, punto 3: "O Goberno das Illes Balears ten que levar a cabo unha política activa de colaboración cos consellos insulares e os entes locais das Illes Balears que destinan recursos á cooperación para o desenvolvemento. En especial, debe impulsar a participación dos entes locais das Illes Balears en accións de cooperación para o desenvolvemento mediante a aplicación de instrumentos mancomunados, consorcios interadministrativos ou outros entes de características análogas, como os fondos insulares de cooperación."

Por outro lado, a Lei establece a participación dos 3 Fondos das Illes Balears nos órganos de coordinación e consulta, concretamente no Consello de Cooperación para o Desenvolvemento (art. 27, punto 2) e a Comisión de Coordinación dos Entes Territoriais (art. 28, punto 1).

Acceso direito a información relacionada con esta páxina